پایگاه اطلاع رسانی آثار حضرت علامه مصباح یزدی

دانش اساسی در مورد جهان در انحصار نگاه تجربی و تحلیل منطقی است، به همین دلیل فیلسوفان تحلیلی تاریخ درباره معنا و ساختار تاریخ که قبلا مطرح شد، کنجکاو نیستند. هندسه اقلیدسی یا همان هندسه مسطحه که امروز در مدرسه میخوانند پیش زمینه درک منطقی و درست اندیشیدن یونانی بود. فیالمثل برخی استعداد درک مطالب ریاضی دارند، برخی استعداد خوانندگی و … اینکه برخی نمیدانند یا نمیتوانند به درستی به این پرسش: «فلسفه چیست؟ یعنی اگر شما عقلانیت نظری­ای نداشته باشید که کیفیت جاری شدن ایمان را در حوزه عمل قاعده­مند کند، این ایمان به عمل ختم نمی­شود.

روح انسانی به خاطر تجردش باقی می ماند و طبیعت بدن همواره در تحلیل و زوال و سیلان است و نیز در حال گرفتن صورتهای تازه که به خاطر همین دائماً در حال نو شدن است و با وجود زوال و سیلان دائمی، باقی می ماند، اما به صورت ذاتی دائم التجدّد. سؤال میکنند و بدنبال پاسخ میگردند.اینجاست که فلسفه علم فیزیک(دانش درجه دوم)به وجود میآید.فلسفه علم فیزیک، خود علمی است که در آن علم فیزیک، موضوع تحقیق و بررسی است.در حالی که علم فیزیک، علمی است که در آن، طبیعت خارجی موضوع تحقیق و بررسی است.

پاسخ هایی که در آن دوران ها به سؤال از هدف زندگی گفته می شد، متین و باشکوه و موقرانه بازگو می گشت، زیرا جهان هستی برای آنها عظمت و شکوه و جلالی داشت که آنان را وادار به احتیاط در بحث می نمود. هوگنوت به هریک از پروتستانهای فرانسه در قرون 16 و 17 گفته میشود که بسیاری از آنها به دلیل اعتقاد خود مورد آزار و اذیت شدید قرار گرفتند. همان طور که قبلا گفتیم، گرایش به تبیین علّی در علوم اجتماعی کاملا غلط است؛ زیرا پدیدههای اجتماعی به نظم علّی کلی درنمیآیند.

به نظر میرسد فلسفة اخلاق، عنوان دیگری برای «فرااخلاق» است و شامل مباحث اخلاق توصیفی و هنجاری نمیشود؛ زیرا فلسفة اخلاق درواقع به بحث و بررسی درباره مبادی تصوری و تصدیقی علم اخلاق و گزارههای اخلاقی میپردازد؛ یعنی هم به تعریف و تبیین تصورات و مفاهیم و گزارههای اخلاقی میپردازد و هم مسائلی را مورد توجه قرار میدهد كه پرداختن به تصدیقات و احكام اخلاقی متوقف بر آنهاست. از جمله پرسشهایی است که در نگاه تاریخی مورد توجه میباشند.از جمله دیدگاههایی که میتوان در مورد علم اتخاذ نمود دیدگاه جامعه شناختی است.جامعهشناسی معرفت یا علم (sociology of knowledge)بخشی از جامعه شناسی است که به مطالعه ماهیت انواع مختلف نظامهای فکری و روابط بین آنها، از یک طرف، و روابط بین نظامها و مجموعه متنوعی از عوامل نهادی(یا اجتماعی-ساختی)و شخصیتی، از طرف دیگر، میپردازد.

از سوی دیگر، فلسفه با همه علوم، تفاوت اساسی دارد. در سال 1610 دکارت در مراسمی با شکوه شرکت کرد که در آن قلب هنری چهارم که در آن سال ترور او امید بردباری مذهبی را در فرانسه و آلمان از بین برده بود، در کلیسای جامع در لافلچه قرار گرفت. اگرچه خانواده دکارت کاتولیک رومی بودند اما منطقه پویتو تحت کنترل هوگنوتهای پروتستان بود و شاتلرو، دژ پروتستان، محل مذاکرات بر سر فرمان نانت در سال 1598 بود که به پروتستانها آزادی عبادت در فرانسه را به دنبال جنگهای متناوب مذهبی بین نیروهای پروتستان و کاتولیک در فرانسه را داد.

به نوشته داوری «آقای طباطبایی لفظ ایدئولوژی را به كار نبرد اما در مدخل رساله فلسفه را در برابر سفسطه قرار داد و اگر ایدئولوژی را فلسفه تلقی كنند، اطلاق نام سفسطفه به آن بی وجه نمی نماید». یا در مورد علم تاریخ و فلسفه علم تاریخ همین قاعده صادق است.علم تاریخ، علم به حوادث گذشته و نقد و تحلیل آنهاست.اما فلسفه علم تاریخ، علمی است که در آن از چگونگی، توانایی و مرزهای علم تاریخ بحث میشود.سؤالاتی که در علم تاریخ مطرح است از این قبیل است:انقلاب کبیر فرانسه چگونه صورت گرفت! این رویکرد معنای عمل و مقصود انسانها در تاریخ را مورد توجه قرار میدهد و به کلیتهای تاریخی بی توجه است.

عوامل این شاخه از میان فلسفههای اروپایی قرن بیستم مانند اگزیستانسیالیسم و مارکسیسم برخاسته بودند و جستجوی معنای واقعه هولوکاست آنها را متأثر کرده بود. ملکیان افزود: اما معنای سوم معنای زندگی کارکرد آن است. رفتار معنادار و عمل نمادین سازنده زندگی انسان هستند. معمولا میتوان یک عمل واقعی را علت یک واقعه خاص پذیرفت. اشاره به شورش تایپینگ مستلزم پیوند تعداد زیادی واقعه تاریخی است. این محور باید بتواند به نحو فلسفی بیان شود.

در این نوشتار نیـز اهـداف ازدواج با تـلاش انسانهـایی که ازدواج نمودهانـد فـراهم میشـود و باید اینچنین باشد؛ در حالی که وقتی از علل تشریع ازدواج سخن گفته میشود، توجهی به ارادهی انسانی در تأمین آنها نمیباشد؛ به عنوان مثال چه بخواهیم و چه نخواهیم فلسفهی ازدواج، پاسخ به ندای فطرت و تأمین آرامش است. با این حال، پرسش کلیدی آن است که در کدام سرزمین، در کجای شرق و غرب این کره خاکی، مبنای اندیشیدن و پارامترهای صحیح پرسیدن و معیارهای پاسخ دادن را دقیقا بر سنِت سقراطی و منطق ارسطویی منطبق میسازند. این نیاز به گونهای است که حتی با ارضای نیاز جنسی هم برطرف نمیشود و آدمی حتی در حالیکه به تمایلات جنسی او پاسخ قانع داده شده است، باز هم احساس کمبود ارتباطی و همنوایی با جنس مخالف را دارد.

از جمله مواردی که واژه«فلسفه»به صورت «مضاف»به کار میرود، در خصوص اصطلاح «فلسفه علم»میباشد.در مورد اینکه ماهیت فلسفه علم چیست، جان لازی در کتاب«درآمدی تاریخی به فلسفه علم»چهار دیدگاه را مورد نظر قرار داده است. شاید حضور هانری كوربن (1903 تا 1978) در ایران و جلسات درس و بحث وی با علامه شهیر محمدحسین طباطبایی از جمله این نقاط باشد. پس مى توان فهمید که ابتدایى ترین خاصیت قانون، جلوگیرى از جنگ و ایجاد محیط امن و با ثبات است. كتاب حكمه الاشراق مهم ترین اثر فلسفی سهروردی در واقع به نظریهٔ ابن سینا برای تاسیس حكمت مشرقی جامه عمل پوشاند.

در این دهه آنچه «چرخش زبانی» نام دارد و بر بسیاری حوزههای فلسفه و ادبیات تأثیر گذاشته، بر فلسفه تاریخ نیز مؤثر واقع شد. فهم امروزین فلسفه علوم اجتماعی که متوجه هستیشناسی و تبیین اجتماعی است برای آن فلسفه تاریخ مهم خواهد بود. 3-برای آنکه یک تبیین علمی صحیح باشد چه شرایطی باید احراز گردد؟ تبیین تاریخی هم بر استدلال ساختاری علّی استوار است و هم بر تفسیر اعمال و نیات، بنابر این این تبیینها هم علّی هستند و هم هرمنوتیکی. این گفته نباید این گونه تلقی شود که فقط یک تفسیر حقیقی واحد از وقایع تاریخ در دست است.

دیدگاهتان را بنویسید