نگاهی کامل به تاریخ ایران از دوران باستان تا به امروز

و بعد جرگه سواران و ارابهرانان قرار داشت… بعدها آنها پاسارگاد را مرکز خود قرار دادند. جسد او را به پاسارگاد بازگرداندند و در مقبره سنگی ساده و زیبایی دفن کردند که همچنان به عنوان مزار یکی از بلندپروازترین و با استعدادترین فرمانروایان روی زمین باقی مانده است. کوروش پس از فتوحات موفق خود در غرب، به سرزمین خود فارس در ایران بازگشت و به کاخسازی و ساختن سایر بناهای سلطنتی در پاسارگاد پرداخت. آبراهامیان پس از مهاجرت به آمریکا موفق به گرفتن دکترای خود، در سال ۱۳۴۸ از دانشگاه کلمبیا شد.

لیدیاییها پس از این شکست موقتی به سارد پایتخت خود که در حدود هشتاد کیلومتری ساحل دریای اژه قرار داشت عقب نشینی کردند. در آن زمان این شهر پرآوازه در ساحل فرات چنان بزرگ بود که یک دیوار دفاعی به بلندی پانزده متر و به طول بیش از هجده کیلومتر به دور آن کشیده شده بود. سقوط لیدی که به معنای چیرگی کوروش بر دومین قدرت از چهار قدرت بزرگ منطقه بود، امواج تکاندهندهای در سراسر خاور نزدیک به وجود آورد. شکست ماد نه تنها سرزمینهای خارجی پهناوری را تحت تسلط کوروش قرار داد بلکه آغازی برای توازن ظریف قدرت در خاور نزدیک بود.

کوروش با سقوط بابل، امپراتوری آن از جمله تمام جنوب بینالنهرین و بیشتر منطقه فلسطین را به امپراتوری ایران باستان افزود چنان که پهناوری آن از سواحل دریای اژه در غرب تا غرب هندوستان در شرق را شامل میشد. مانویان درد و جانب شرق و غرب، در آسیای میانه تا سرحد چین و در غرب تا روم پراکنده شدند. سپس به سوی شمال شرق و درههای رود اوکسوس (جیحون) که به دریاچه آرال واقع در حدود سیصد مایلی غرب دریای خزر میریخت لشکر کشید. برای پادشاه نیرومند ایران که بر یک چهارم جهان شناخته شده آن روز حکومت میکرد، دولت ـ شهرهای یونانی چیزی بیش از دهکدههایی نبودند که در حاشیه تمدن با پراکندگی به ستیز با یکدیگر مشغولند؛ مثلاً او میدانست که بزرگترین دولتهای یونانی ارتشی بیش از چند هزار سپاهی ندارند و تعداد افراد ارتش بیشتر آنها به چند صد نفر هم نمیرسد.

«کوروش در آغاز فرمانروایی مقرر فرمود که چادرش همواره به سوی شرق برپا شود؛ سپس تعیین کرد که چادرهای نیزهداران گارد شخصی او در چه فاصلهای از کوشک سلطنتی قرار داشته باشند؛ آن گاه در سمت راست جایگاه نانوایان، در سمت چپ جایگاه آشپزان، در طرف راست محل استقرار اسبان، و در طرف چپ محل استقرار سایر چارپایان را تعیین فرمود و هر چیز چنان سامان داده شد که هر کس میدانست محلش در اردو از نظر اندازه و موقعیت در کجا قرار دارد… ساتراپ اجازه داشت سپاهیان محلی را برای اداره شهربانی ایالت خود فرماندهی کند، ولی منشی او، که یک افسر امور مالیه بود و فرمانده پادگان سلطنتی در پایتخت او، گزارش امور را مستقیما برای شاه میفرستادند.

این قطعات گزیده از کتاب پرورش کوروش نوشته گزنفون بخشی از فهرست طولانی تدارکاتی است که شاه ایران باستان دستور داده بود برای لشکرکشی تأمین شود و نشاندهنده نوع تدارکات ارتشهای آن روزی است. آبراهامیان همچنین مقالات زیادی دربارهٔ تاریخ معاصر ایران نوشته است. هرودوت داستانهای زیادی در باره این فرمانروای پرشور نقل کرده است. اما عمر نخستین فرمانروای بزرگ ایران کفاف نداد تا به چشم خود ثمرات این کار عظیم را ببیند. پایتخت ماد هگمتانه است آنها توانستند در اوایل قرن هفتم قبل از میلاد اولین دولت تاریخ ایران را تأسیس کنند. بنابراین کروزوس نیز طبق این سنت پیکی نزد هاتف فرستاد و از او پرسید آیا صلاح است که به نبرد با کوروش بپردازد یا نه.

کوروش نیز به همین شیوه ساتراپیها را به وجود آورد که هر یک شامل یک واحد جغرافیایی و فرهنگی متشکل از ملت مغلوب میشد. نویسنده هر فصل از کتاب را با حوصله و سلیقه ای مناسب با پاره ای از یک کتاب یا یک سخنرانی آغاز کرده است که همان پاره گویای محتوای آن فصل و منظور نویسنده از تحلیل های آتی است، خصوصا بخشی از خطابه یکی از وعاظ تهرانی که در ابتدای فصل دوم بدان اشاره شده است. منظور کوروش از این پیام انتقاد کلی از رفتار همه مردم یونان بود زیرا ایشان میدان و بازار برای داد و ستد کالا دارند» حال آنکه ایرانیان بازاری ندارند و کودکان را از بازارها دور نگه میدارند تا دروغ و فریب نیاموزند.

فرد خردمند پس از دریافت این گونه پاسخ باید دوباره بپرسد منظور کدام امپراتوری است، امپراتوری خود من یا کوروش؟ در نوشته های بعدی به تاریخ ایران پس از کوروش میپردازیم. در مقدمه کتاب، نویسنده با بهره گیری از آمار و ارقام دورنمایی نسبتا جامع از وضعیت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، صنعتی و تکنولوژیک، مردم شناسی، چغرافیایی و فرهنگی ایران در ابتدا و انتهای قرن بیستم ترسیم نموده و در ادامه و در فصول کتاب به شرح و تفسیر علل و زمینه های این تغییرات و تحولات شگرف بپردازد. در بخش انتهایی مقدمه نویسنده این تحولات و روش شناسی خود را با برخی از مفایهم و دیدگاه های فسلفه سیاسی پیوند زده و مقایسه می کند.

در این دوران ، تاریخ ایران شاهد تحولات زیادی در عرصه های سیاسی ، اجتماعی و مذهبی بود . تاریخ ایران، در این دوران شاهد تحولات زیادی در عرصه های اجتماعی ، سیاسی و مذهبی بود . این دولت از یک سو قدرت فزاینده ای در برابر جامعه کسب کرده و از سوی دیگر به واسطه جناح های مختلف سیاسی که هریک در پیوند با گروه های متنوع اجتماعی هستند، از یکپارچگی مطلق خارج شده است. در خلال فصول گوناگون این کتاب -که پیشتر شرح هر یک ذکر گردید- مطالب مهمی درمورد فرهنگ و تمدن ایران زمین نیز آمده است.

پس از آن یرواند تمرکز خود را بر روی تاریخ معاصر ایران گذاشت و آثاری در این زمینه منتشر کرد. یرواند آبراهامیان (متولد ۱۳۱۹ در تهران) تاریخنگار ارمنی ایرانی است. تصویر شماره 1) «تاریخ ایران از زمان باستان تا امروز» مجموعهای از تالیفات درباره تاریخ ایران است که در قالب سی و دو فصل بخشهایی از تاریخ ایران از دوران ماقبل تاریخ تا دوره پهلوی را روایت میکند. افراد دیگری مانند هوخشتره و آزی دهاک نیز از حاکمان دیگر در دوران مادها بودند . در طی تاریخ ایران قبل از اسلام در می یابید که این کشور، سرزمین ادیان باستانی بوده است که بر ادیان دیگری که بعدها ظهور پیدا کردند تاثیر گذاشته است.

طبق شواهد باستان شناسی بسیار گوناگون، ایران دارای تمدنی چند هزار ساله است که سابقه آن به هزارهای قبل از میلاد مسیح برمیگردد که دارای فرهنگ و تمدنی غنی و بسیار درخشان که گاه کم تر شناخته شده است می باشد. در عین حال وی اعتراف می کند که این اثر یک پژوهش تاریخی متعارف نیست و لذا از بسیاری از حواشی و تعلیقات مفصل صرفنظر شده است. او در حال حاضر به نوشتن کتابی دربارهٔ کودتای ۲۸ مرداد برای انتشارات دانشگاه کمبریج مشغول است.

از شاخصترین آثار او میتوان به این کتابها اشاره کرد: «ایران بین دو انقلاب» چاپ انتشارات دانشگاه پرینستون در سال ۱۹۸۲ در آمریکا؛ «اسلام رادیکال: مجاهدین ایرانی» که سیر تاریخچه و شکلگیری سازمان مجاهدین خلق را بررسی مینماید و به سال ۱۹۸۹ توسط انتشارات دانشگاه ییل منتشر شده است؛ «خمینیسم: نوشتارهایی درباره جمهوری اسلامی» چاپ ۱۹۹۳ در انتشارات دانشگاه کالیفرنیا، «اعترافات شکنجهشدگان» چاپ ۱۹۹۹ در دانشگاه کالیفرنیا که تحقیقی درباره شکنجه، ابراز ندامتها و اعترافات علنی در تاریخ ایران معاصر (در دوران حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی) بر اساس خاطرات زندانیان، گزارش سازمانهای حقوق بشری و گزارش قربانیان میباشد و «تاریخ ایران مدرن» چاپ ۲۰۰۸ در انتشارات دانشگاه کمبریج.

کتاب «اعترافات شکنجه شدگان» با ترجمه رضا شریفها در «نشر باران» سوئد به چاپ رسیده است و کتاب «تاریخ ایران مدرن» نیز توسط محمدابراهیم فتاحی به فارسی برگردانده شده است. دولت عیلام غالباً با دولت هاى بیشتر تکامل یافتهٔ بین النهرین یعنى سومرى ها، اکدى ها، بابلى ها و آشورى ها در جنگ بوده است. ایران ، سرزمینی پر از رشادت ها و حماسه های تاریخ ساز ، کشوری پهناور و همیشه حاضر در دل تاریخ جهان را نمیتوان در چند خط و نوشته گنجاند چرا که هرقدر بیشتر در تاریخ آن پیش میرویم دنیای وسیع تری را کشف می کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید