فلسفه چیست، فیلسوف كیست؟

سپس با بيان رابطه غذا و روزه، نقش آن را در مبارزه با چاقي خاطر نشان مي كند. پيروان فلسفه رهبانيت و ترك لذت براي اينكه محيط را كاملاً با زهد و رياضت سازگار كنند بين زن و مرد حريم قائل شده پوشش را وضع كرده اند، كما اينكه با چيزهاي ديگري هم كه نظير زن محرك لذت و بهجت بوده است مبارزه كرده اند. ممكن است گمان شود كه پذیرفتن این دو نوع تأثیر، فلسفه را تبدیل به كلام میكند؛ چرا كه تعلق خاطر به مباحث دینی و دفاع از آنها شأن متكلم است نه فیلسوف.

اهمیت آن از آن روست که به تمامی تفکر هایدگر، به اساس فکر هایدگر و به قول گادامر به «راههای هایدگر» برمیگردد. کتاب یادشده، حاوی هشت فصل است و در آن، مطالبی همچون: روزه و روزه داری، اهمیت ماه رمضان، آداب ماه رمضان، رمضان در بستر تاریخ، احکام روزه، تقویم عبادی، رمضان و حکایات، رمضان در آیینه نظم پارسی درج شده است. این کتاب، روزه را از دیدگاه آیات قرآنی و احادیث معصومان-علیه السلام- بررسی کرده، آن گاه نظر دانشمندان درباره اهمیت روزه داری را بیان نموده، کتاب را با شناخت فلسفه و اهمیت روزه و دعا و داستان هایی در این زمینه و نیز وقایعی که در ماه رمضان اتفاق افتاده است، ختم می کند.

نويسنده در اين اثر، در خصوص سوره قدر، بررسي هايي تفسيري و تحليل هايي روايي را به انجام رسانده و در نهايت، تأويل اصلي ليلة القدر را با امام علي-علیه السلام- مطابق دانسته است. بخش هاي پاياني اثر، به احكامي نظير: مستحبات و مكروهات روزه، زكات فطر، عيد فطر و روزه هاي مستحبي اختصاص يافته است. این کتاب، با استناد به احادیث و روایات ائمه اطهار-علیهم السلام-، به بحث در خصوص افطاری دادن، سحری خوردن، دعای افطار، برخی آداب و اعمال روزه و نیز فلسفه روزه پرداخته، فضیلت روزه در ماه های رجب، شعبان و رمضان را بیان کرده است.

نویسنده: احمد نجفي قوچاني، به اهتمام: عادل علوي. به اهتمام: هوشنگ جاويد، ويراستاران: سيد عليرضا ميرعلي نقي و بهمن سميعي. چون خداوند سبحان بزرگترین موجود در صحنه هستی شناخته میشود، نادانی به او و قول به شرک نیز ظلم عظیم شناخته شده و قرآن کریم نیز به این سخن تصریح نموده است؛ آنجا که خداوند سبحان میفرماید؛ «إن الشرک لظلم عظیم»؛ به حسب مقتضای این آیه، بزرگی و عظیم بودن ظلم شرک، به واسطه این است که هستی خداوند دارای بزرگی و عظمت است. » ما قبل از آن كه به پرسش او پاسخ دهيم مىگوييم اين واژه در عرف هر گروهى اصطلاح خاص دارد؛ اگر منظور تعريف فلسفه مصطلح مسلمانان است، در اصطلاح رايج مسلمانان اين كلمه اسم جنس است براى همه علوم عقلى و نام علم خاصى نيست كه بتوان تعريف كرد؛ و در اصطلاح غير رايج، نام فلسفه اولى است و آن علمى است كه درباره كلّىترين مسائل هستى- كه مربوط به هيچ موضوع خاص نيست و به همه موضوعات هم مربوط است- بحث مىكند، آن علمى است كه همه هستى را به عنوان موضوع واحد مورد مطالعه قرار مىدهد.

مثلاً از حرکت زمین به دور خود، شب و روز و ساعتهای دوازده گانه ایجاد می شوند. با این حال، چون اشیای مزبور از سنگ یا خاک و یا از ترکیب آن دو تشکیل شدهاند از این روی تا اندازهای در آنها میل به تغییر هست.» (7) بنابراین موجودات طبیعی منبع حرکت را در خود دارند، ولی منبع حرکت در موجودات مصنوعی در عامل خارجی است.منبع حرکت در موجودات طبیعی همان طبع است، بنابراین موجود طبیعی موجودی است که دارای طبع است و طبع نیز اصل و منبع حرکت و سکون است. 1-حرکت طبیعی که عامل محرکه در درون شیء موجود است؛مثل حرکت حیوانات.

بنابراین مکتب خانواده نه تنها رشد طبیعی انسان را خفه نمی کند بلکه باعث تسریع و تقویت آن رشد می گردد. نقش روزه در صحت و سلامت انسان از منظر پزشكي بررسي و تبيين شده است. کتاب مذکور که در نُه فصل به نگارش درآمده است، ابتدا به ذکر گناهان روزمره و اعمال ماه مبارک رمضان می پردازد، آن گاه فضیلت ماه مبارک رمضان را بیان کرده، با ذکر اعمال وارده در این ماه، فلسفه و آثار روزه و مفهوم روزه واقعی را تبیین می نماید، سپس در بخشی دیگر، به معرفی آداب دعا در این ماه می پردازد.

آن ها اشیا و پدیده های بسیاری را می بینند که به ظاهر گوناگون و پراکنده اند؛ مانند سقوط اجسام بر روی زمین، گردش ماه به دور زمین؛ جزر و مد دریاها و پدید آمدن فصول در پی یکدیگر. نکته دیگری که راس خاطر نشان میکند این است که کیفیت در اینجا نباید به معنای کیفیات اساسی و ماهوی که تمایز اشیا را شکل میدهد، فهمیده شود زیرا تغییر در این کیفیات کون و فساد است. دربارۀ رابطه نفس و بدن در کتاب درآمدی به فلسفه چنین می­خوانیم: «ارسطو روان را صورت تن می­داند و این از آن روست که صورت، به مایۀ بی­نظم و شکل، نظم می­بخشد و آن را به یک کل یگانه بدل کرده به آن وحدت می­دهد.

در ادامه از رابطه روزه با برخي بيماري ها سخن به ميان آورده، توصيه هاي پزشكان جهان در مورد روزه، دفع سموم وارده از جو (اتمسفر) به وسيله روزه، اهميت روزه در تعديل ميل جنسي، نقش روزه در بهداشت رواني و نقش روزه در كاهش ابتلا به سرطان، از ديگر مباحث این اثر است . به نظر گرگیاس در مدت کوتاهی میتوان آموزش داد که عدل و ظلم چیست، فرد می­تواند در دادگاه و مجامع عمومی داد سخن دهد اما نزد سقراط چنین نیست. لذا شاید بیان این مطلب ثقیل نباشد که فلسفه در عالم مدرن خود را از مقام کشف حقایق کلان و ماوراء الطبیعه، در حد جاده صاف کن علم یا ژرف نگری عقلی حول پدیدههای این جهانی تنزل داد و در چنین شرایطی، افتادن بشر در باتلاق از خودبیگانگی و نهیلیسم را نباید خیلی عجیب دانست.

از نکات مهم این کتاب، بیان خطبه شعبانیه، آداب تلاوت قرآن، شب های قدر، ضربت خوردن علی-علیه السلام-، انواع روزه، راه های ثابت شدن اول ماه شوال و زکات فطره و شرایط آن می باشد. برخي موضوعات كتاب عبارت اند از: شرايط روزه دار، ماهيت ميهماني خدا، واقعيت بهشت و جهنم، شرط هدايت قرآن، راه فهم قرآن، روح و جسم عبادات، رمز استجابت دعا، معناي ادب و شرايط مؤمن. نویسنده با پرداختن به موضوعاتی از قبیل: جسم و روح، برتری انسان، شناسایی روح و جسم سالم، به وادی ماه مبارک رمضان وارد شده، به مطالبی درباره این ماه از قبیل: مهمانی خدا، آداب ورود، احکام روزه، دعای افطار، خودسازی، برنامه های رمضان، شب قدر، روزه داران نمونه و آثار و فواید روزه بر جسم و روان می پردازد.

در اين نوشتار، با استناد به آيات قرآن، احاديث، روايات و حكايت هاي پندآموز، فوايد مادي و معنوي روزه و ساير اعمال عبادي تشريح شده است. نگارنده، ضمن به دست دادن تعريف و تاريخچه روزه در ساير اديان، برتري ماه رمضان را بر ساير ماه ها يادآوري مي شود. برعکس، کسانی که توجه خاص آنان به این بوده است که موجود زنده اشیاء را می­شناسد و ادراک می­کند، می­گویدند که نفس عبارت از اصول است. مهمترين نيازى كه بر اثر ازواج تأمين مىشود، نياز به آرامش و احساس امنيت است.

سؤالی که پیش می آید این است که آیا از بین این سه نحله فلسفه اسلامی، می توانیم بگوییم که یکی از آنها به اسلام نزدیک تر است یا اسلامی تر است؟ اساسا تصویری که از فلسفه حاصل می شود، به مراتب دقیق تر و کامل تر از تصویر حاصل از باورهای عقل عرفی میان انسان ها است. کتاب حاضر که با توجه به آيه هاي قرآن، روايت هاي معصومان-علیه السلام- و تفسيرهاي قرآني تدوين گرديده، تلاشي است در بازشناسي ليلة القدر و ارتباط آن به دستيابي تعريفي از انسان کامل، تبديل و تحول روحي و توضيح اينکه ليلة القدر، فاطمه زهرا-سلام الله علیها- است و درک ليلة القدر با تمسک جستن به امام زمان-علیه السلام- ممکن خواهد بود.

دیدگاهتان را بنویسید