شاعرانی بدون «پیپ» و «پاپیون»؛ انقلاب اسلامی چه تأثیری بر شعر فارسی گذاشت؟

اشعار زیبا و کوتاه برای تشکر و قدردانی از دوستان و همکاران و معلم و پدر و مادر و … سیدحسن بنیطبا، پژوهشگر از کانادا، نیز در ادامه این مراسم با تأکید بر اینکه انقلاب اسلامی موجب شکوفایی شعر فارسی شد، تصریح کرد: تعبیر «انفجار نور» برای انقلاب اسلامی ایران تعبیر بجا و شایستهای است. دوبیتی نیز سرنوشتی چون رباعی دارد.در دهه نخست انقلاب اسلامی رشدی چشمگیر کرد و به موازات رباعی سیر نزولی خود را طی نمود. ببارد و تعطیل کند تمام سختیها را… شعر، هم از دیدگاه روایت و هم از دیدگاه ماهیت با تمام متون ادبی و غیر ادبی تفاوت دارد.

وی بر اصل عبرت تاریخی هم تکیه فراوانی دارد وهمهجا تأکید میکند که«خردمندان را در این باب عبرت بسیار است». علاوه بر این، شعر کوتاه عاشقانه در لحظه اثر میبخشد: آرام میکند یا موجی از خشم و تأثر را برمیانگیزد. نثر فارسی دوره سلجوقی، در سایه ادبیات عرب ولغات شیرین برگرفته از آنزبان قرآنی، رشدی چشمگیر یافته است؛ با این حال هنوز نثرهای مصنوعی کهبعدها به مرور رو به گسترش رفته و زبان فارسی را به دو قسمت عامیانه و بهاصطلاح عالمانه! قربان ولیئی دبیر علمی این دوره جشنواره در این مراسم در سخنانی گفت: برپایی جشنوارهها و محافل شعری کوششی خجسته است، برای فروزان نگاه داشتن شعر، جشنواره شعر فجر نیز در همین جهت گام برمیدارد و اکنون به منزل شانزدهم رسیده است، بهرغم اینکه در روزگاری هستیم که دشواریهای معیشتی و رسانههای مجازی فرصت خواندن را از مردم ستادهاند.

زندگی را به فصول سال تشبیه می کنم و هیچ فصلی همیشگی نیست. بی نوا هیچ نداند که خودش ، قربانی ست ! و از سویی دیگر تجلی صفات آشکار و نهان انسان بدون هیچ کم و کاستی البته بهشرط آنکه این آیینه صاف و زلال را زنگار هوی و هوس فرانگیرد و دچار غرور و طغیان نشود. وی را از شاعران دوره غزنوی یادکردهاند، اما بمانند بسیاری دیگر از شاعران این عهد، تربیت شده دوره سامانیاست. وی در عین حال که مسلمانی است متدین بهاسلام، معتقد به مبانی آن، فردی است علاقمند به یک دوره باستانی که در نگاهفرهنگ ایرانی، به جز برخی از نکات اخلاقی، نمیتواند سمبل یک زندگی آرمانیدینی باشد.

برخی از این شاعران نیز از سرزمین خراسان ماندند تا از امیرانغزنوی صلهای دریافت کنند وروزگار را به خوشی بگذرانند. چشمهایم را ازپشت سرم بگیر وبگو من کی ام؟ تولد برادرهای دوقلوی من مبارک. بود در طبران ـ طابران فعلی ـ تعصّب کرد وگفت: من رها نکنم تا جنازه او درگورستان مسلمانان بردند که او رافضی بود. از همان لحظه فهمیدم که تنها درکنار این نگاه پرمهر و محبت است که احساس آرامش و خوشبختی خواهم کرد. با این که فردوسی در اشعارش از یک دوره تاریخی غیرِ دینی ستایش زیادیکرده بود، اما به لحاظ تربیت خانوادگی یک مسلمانِ شیعه مذهب بود که تأثیر عقیدهمذهبی او را در اشعارش شاهدیم؛ اما همان گونه که گذشت، نمیبایست فردوسی رایک عالم دینی پنداشت؛ درست همان طور که نباید از آن روی که زبان پارسی راحفظ کرده، از همه آنچه در شاهنامه آمده، ستایش کرد.

گذشت که بیشتر شاعران دوره غزنوی، متعلق به غزنویان نیستند، چه در ادبدوستی سلاطین غزنوی تردید جدی وجود دارد. کسانی از محققان در این که این هجونامه ازفردوسی باشد، تردید کردهاند. دانشنامه علائی ابن سینا که برای علاءالدوله کاکویه حاکماصفهان نوشته، از آن جمله است. امروز اکثر دانشمندان ژرف اندیشبه شعور ذاتی عالم هستی ایمان پیدا کرده اندو از طریق علم آن را اثبات می کنند.مولانا شاید یکی از قدیمی ترین افرادی باشد که پس از تائوی چین، فلسفۀ هند و دانش و فلسفۀ قدیم بودیسم به شعور ذرات و همۀ کیهان پی برده و آن را در اشعار خود آورده است.اگر ما به فلسفۀ تئوری کوانتوم نظری اندازیم همین اندیشه را در آنجا خواهیم یافت.کتاب حاضر به اندیشه ها و اشعار مولانا اشاره می کند که در نظریۀ کوانتوم وجود دارد.

ما در جای دیگر عباراتی از ابوریحان رادربارهدقتدر کار راویان آوردیم. وی دیگر آثار خود را به زبان عربی نوشته است. مکتوبات همچون دیگر آثار منثور مولوی یعنی؛ مثنوی معنوی، دیوان کبیر و مجالس سبعه نبوده و دارای تفاوتهایی است. فرّخی سیستانی (م 429) یکی دیگر از این شاعران است که در روزگار خلف بناحمد صفاری در سیستان، ستایشگر یکی از دهقانان بود. شاعر برجسته دیگر دربار غزنوی، ابوالقاسم حسن بن احمد عنصری بلخی(م431) است. مؤلف آن ابوالفضل محمد بن حسینبیهقی (385 ـ 470) است که خود از دبیران برجسته دربار غزنوی بوده ونه تنها درنثر که در تاریخنگاری نیز مبتکر شیوه دقیق وجدیدی بوده است.

در تفسیر مزبور لغات دشوار که تنها با مراجعهبه کتابهای لغتِ کهن قابل فهم است، فراوان یافت میشود. و سخت عجب است کار گروهی از فرزندان آدم ـ علیه السلام ـ که یکدیگر را برخیره میکشند ومیخورند از بهر حُطام عاریت را، وآنگاه خود میگذارندومیروند تنها به زیر زمین با وبال بسیار، ودر این چه فایدت است؟ و اکنون سخت غريبهای و انگشت نما؟ فردوسی به ایران وادبیات ایرانی سخت علاقمند بود. برای شناخت عظمت اندیشهها و اشعار این شاعر سخنپرور میبایست که از اشعار این شاعر دیرآشنا در کتابهای درسی دانشآموزان دبیرستانی آورده شود و هر از چندگاهی عوامل اجرایی آموزش و پرورش در ایران از متخصصان این کار دعوت کنند تا این شاعر و اصطلاحات وی را برای دانشآموزان و همکاران تشریح نمایند و این جرقهای میشود برای تحقیق و تدبر در اشعار و آثار این شاعر صنعتپرداز و نیز میتوان با برگزاری همایشها و کنفرانسهای مختلف به بهانة زادروز و یا درگذشت این شاعر رازناک در دانشگاهها و مراکز علمی، ارزش وجودی او و افکار و اشعار و زبان و سبک او را بیش از پیش برای دوستارانش روشنتر ساخت.

در این مقاله قصد داریم برخی از آثار مولانا را ذکر کنیم؛ بنابراین تا پایان این مقاله با ما همراه باشید. یکی از چهرههای برجسته از این شمار اندک ” عبد القادر بیدل دهلوی”است که به دلایل پرشماری از جمله ضعف مخاطبان آسان طلب در تشخیص وجوه و عوامل شاعرانگی در متون قوی شاعرانه که بر اساس” ابهام هنری” شکل گرفتهاند در کشور ما که مهد اصلی زبان و ادبیات فارسی است، ناشناخته مانده و سکوت محافل ادبی در معرفی مولفههای شعریت و شاعرانگی در اشعار او ، به درازا کشیده است.

در مقابل برخی مواقع هم سختی ها و مشکلات باعث می شوند تا احساس بازنده بودن به ما دست دهد. پدرم ترانه ایست امید بخش که در گوش جانم بارها زمزمه می شود. این سادگی تا به حدی است که بخش بزرگی از شاهنامه را تا امروز، هر فارسیدانی که زبان فارسی را یاد دارد، میتواند بدون مراجعه به کتاب لغت بفهمد. بخش دیگری از یادداشت رحمانی به فعالیتهای ادبی زندهیاد حسینی در سالهای دفاع مقدس اختصاص داشت. باباطاهر در این بیت به چگونگی شیوۀ زندگی خود اشاره می کند که ترجیح می دهد موری باشد که در زیر پای دیگران لگدمال شود، اما زنبوری نباشد که از نیش او آزار و گزندی به دیگران رسد.

کبوتر نشست و سرش را زیر پرهایش فرو کرد و منتظر ماند تا باز شکاری بیاید و با چنگال تیزش او را خرد و نابود کند. به طور کلی مبارزه با ظلم و استبداد، حفظ مصالح و منافع مردم و همبستگی ملی برای شهریار مهم است؛ همین انعکاس مسائل اجتماعی، مردم پسند شدن شعرش را سبب شده است. اشعاری که از وی برجای مانده، اندک است؛ اما به هر روی نشان میدهدکه در میان شاعران خراسان، چهره برجستهای بوده و تعلق خاطر شدیدی بهاهلبیت پیامبر(ص) ومذهب تشیع داشته است. قرینه و سجعی بی تکلف ایراد متعاقب و متواتر گردد آن پسندیده دارند؛ به سببآن که چون دبیر خاطر بر جمع سجع و تتبع قوافی بگمارد، از مقصود سخنومطلوب فحوا باز ماند و از جاده غرض در مضلّه اطناب و تطویل بیفایده افتدوبلاغت در سلاست لفظ و ایجاز معناست.

این یک قانون و حتی فرضیه هم نیست فقط یک تعهد ضمنی و یک مسئولیت درونی است که وی آن را متحمل می شود. ” پس از لحظهای تامل پاسخ داد “آغازی جذاب، چیزی که سریعا جلب توجه میکند.” او تقریبا از قبل کلمات آغاز و پایان سخنرانی خود را طراحی میکرد. فردوسی در این تغییر، ابیاتی از آغاز وانتها را به ناممحمود کرد وافزون بر آن، برخی از ابیاتی که مخالفِ با آرای مذهبی سلطان غزنویبوده حذف کرد. با این همه تعصب مذهبی محمودنباید در این مسأله بیتأثیر باشد.

دست کم، با تعصب سنی گری که سامانیان وغزنویان از خود نشان میدادند،سازگار نیست. این تألیف نشان میدهد که برخلاف ادعای خود بیرونی درجای دیگر، دانشی مانند نجوم وریاضی وهندسه میتواند در زبان فارسی بیانشود. مقدمه بیهقی نشان میدهد که وی، دست کم بخشی از این دقت تاریخی خود رامدیون ابوریحان بیرونی است. عنصری شاعری عالم وآگاه بوده وبه دلیل آشنائیش با اندیشههای علمیوفلسفی رایج، بخشی از آن مطالب را در اشعار خویش آورده است. به همین دلیل ارتباط استواری میان آنها نبودوگویا جز یک مورد، نامی از آنها در شاهنامه نیاورده است. عاشق ابتدا دو چشم معشوق را می یابد، اما چشمان جادوی معشوق، او را به سوی ابرو اشارت می کنند و ابروها نیز عاشق را به سوی خال هدایت می نمایند تا بلکه نشان دل را از خال جستجو کند.

داستان بهانه اي است تا بهتر بتواند در پي حوادثي كه در قصه وصف شده ، مقاصد عالي خود را بيان دارد. قلمرو ادبی: خاک: اشاره و تلمیح دارد به آفرینش انسان از خاک / قالب: مثنوی / وزن مفاعیلن مفاعیلن فعولن (رشته انسانی) / کف: مجاز از اندک / واج آرایی: ک / تلمیح: به آفرینش انسان از خاک/ «آدم» همیشه در ادبیات به معنای حضرت آدم است و «آدمی» به معنای انسان. با چوب دستی منقوشی که دستش بود اشاره کرد که برم جلوتر. وی با دستی پر، به خدمت امیر ابوالمظفر چغانی رفت واز وی صله فراوانیدریافت کرد.

دیدگاهتان را بنویسید