در قضیه جدایی بحرین ، چه کسی سر ایران کلاه گذاشت؟

عزم و اراده جنگ ایران و آمریکا در سال ۲۰۲۳ برای انجام همه این کارها به تنهایی بسیار واضح بود، او همچنین به آنچه مادران جدید، به ویژه زنانی که عادت دارند زندگی دیگران را کنترل کنند، و همچنین خودشان، احساس می کنند در هنگام مواجهه با مراقبت احساس می کنند چگونه برنامه ریزی و آماده می کنید؟ به موازات عملیات اراده قاطع ارتش آمریکا، ستاد فرماندهی عملیات ویژه این کشور نیز عملیات فرصت عالی را با اهداف مشابه انجام می داد. حال با این تجربه و ضرورت احیای برجام و تحقق توافق خوب، ایران نه میتواند به همکاریهای خود با روسیه پشت پا بزند (آنچنان کشورهای عربی نیز در این موقعیت چنین نکردند و نمیکنند) و نه میتواند از خیر برجام بگذرد. به گفته علیاصغر کاظمی استاد علوم سیاسی و دریابان سابق، این عملیات باعث شد تا نیروی دریایی ایران استراتژی جنگی خود را تغییر داده و یک راهبرد چریکی را انتخاب کند. ترکیه به درآمد حاصل از ماجرا نیازِ مبرم دارد؛ روسیه به دلیل حجم غیر قابل تصور تحریمها در دو هفته گذشته عملا نمیتواند سنگ اندازی کند و اروپاییها هم بی اندازه مشتاقند که منابع تامین گاز قاره سبز را متنوع کنند. کبنا ؛جنگ اوکراین، فرصتی بی سابقه برای صادرات گاز به اروپا پدیده آورده و در این میان، این ماجرا با رفع احتمالی تحریمها علیه ایران هم همزمان شده است.

همین شیخنشینها از سابقه و عقبه دزدان دریایی آن زمان به وجود آمدند. از دیگر سو پیادهسازی این استراتژی اروپا را در دو حوزه امنیت و انرژی بیش از پیش به ایالات متحده وابسته میسازد. تا پیش از آنکه روسیه (و بعد هم چین) خواستار ارائه تضمین از سویِ آمریکا برای حفظ توانایی تجارت با ایران در فردایِ انعقاد توافق هستهای شوند، کشورهای درگیر در مذاکرات، عملا سکوت در مورد سمت و سویِ مذاکرات را ترجیح میدادند. اما وقتی همه چیز پیش از این به سرعت پیش رفته، بعید است پس از این هم به سرعت پیش نرود. نهایتا اینکه این جنگ در حوزه نفوذ سنتی ایران یعنی غرب آسیا (خاورمیانه) اتفاق نمیافتد و بیشتر منازعه بین قدرتهای بزرگ برای تعیین دامنه نفوذ و تاثیرگذاریهای ژئواستراتژیک بر روندها و معادلات سیاست جهانی خود است. این جنگ در وهله اول نظام بینالملل را وارد یک محیط امنیتی کرده است؛ غرب همانند دوران جنگ سرد به سیاست مهار و سد نفوذ روسیه رجعت کرده است و در این میانه تحریمهای بیسابقه علیه مسکو به نوعی دو پاره شدن جهان و دیوار برلین را در ابعاد جدید بازنمایی میکند. واقعیت این است که ایران یک کشور مستقل و یک قدرت منطقهای است که بیشترین اهمیت را به حلقه اول سیاسی- امنیتی و اقتصادی خود در محیط همسایگی و منطقه بزرگتر غرب آسیا در خلیج فارس، عراق و شامات، افغانستان و آسیای جنوبی، آسیای مرکزی و قفقاز و حوزه خزر میدهد.

اما حالا روسیه به لحاظ اینکه روابطش با غرب قطع شده، بالقوه میتواند یک مانع در گفتوگوها باشد». ترکیه، مصر و اسرائیل حالا در یک جبهه هستند. با این همه، حالا که «جهان غرب» خیز بلندی برداشته تا اقتصاد روسیه را به منزویترین اقتصاد جهان بدل کند، ترکیه، مصر و حتی رژیم اسرائیل (که هر سه روابط خوبی هم با روسیه دارند) هم خیز برداشته اند تا جایِ گاز روسیه در اروپا را پر کنند. بنابراین بسیار طبیعی است که هر دو کشور تلاش کنند تا جای ممکن از این تغییرنقش ایران نهایت بهرهبرداری را ببرند. به هر روی، آنگونه که از درونمایة نامة اوزلی به رتیشچف برمیآید، وی از «بیسرانجامی مصالحه با دولت ایران» ناخشنود بود و گاردن را فرستاده بود تا «از همه­چیز که لازم باشد، باطمینان کلی بیتکلف باآن عالیجاه بیپرده گفتوگوی کند» ( اوزلی به رتیشچف، 13 اکتبر 1812، مجموعه اسناد گرجی، 2/1/331). اما گزارش گاردن از این دیدار حاکی از آن بود که پیشنهاد رتیشچف بسیار زیادهخواهانه است.

اين پيش بيني هرگز به وقوع نپيوست و موجب آغاز يك بازي بدون برنده و دو سر باخت براي مردمان هر دو كشور ايران و عراق شد. در اواخر رمضان­1227/ اوایل اکتبر­1812، جیمز موریه به نمایندگی از اوزلی مأمور دیدار با رتیشچف شد تا زمینة دور بعدی مذاکرات را هموار کند. «مجمع گاز مدیترانه شرقی» (East Mediterranean Gas Forum)، سازمانی است که از عمر آن کمتر از ۱.۵ سال میگذرد (این سازمان در سپتامبر ۲۰۲۰ افتتاح شد). از جمله کشورهای خاورمیانهای در این جنگ رویکرد متوازنسازی را پیگیری میکنند. ناتو بهدلیل ترس از نفود روسیه در شرق اروپا دچار دگردیسی در کارکردهای خود پس از جنگ سرد شده است و حتی به طرز عجیبی همان کارکردهای جنگ سردی را نیز ایفا نمیکند؛ چراکه در سالهای جنگ سرد ناتو یک پیمان نسبتا چندجانبه با محوریت آمریکا بود؛ ولی امروز تبدیل به پیمان چندمحوری شده است و اروپاییها نیز نقش خود را در آن بهشدت افزایش دادهاند و این بار برخلاف گذشته در انتظار چتر امنیتی آمریکا نمانده و خود دست به کار شدهاند. از طرف دیگر سیاست بیطرفی متناسب با جایگاه ایران (موقعیت ژئوپلیتیک) نیز نبود.

دیدگاهتان را بنویسید