حرکت جوهری در حکمت متعالیه (به زبان ساده)

این قوانین و مقرّرات به شکلی برآورندهی نیازهای فطری و طبیعی انسان هستند و در پرتو این قوانین، سلامت و رشد آدمی تضمین میشود. زیرا فاعل حرکت قسری( حرکتی که مطابق طبع جسم و متوجه به مکان طبیعی جسم نباشد؛ مثلاً آب، طبعش آن است که به پایین می رود و آتش رو به بالا می رود و این جهات مکان طبیعی آنها نامیده می شوند) طبیعت مجبور است؛ مثلاً سنگی را که ما به بالا پرتاب می کنیم، برخلاف جهت طبیعی آن حرکت می دهیم، زیرا مکان طبیعی خاک( سنگ) پائین است. موسی اكرمی، نویسنده و پژوهشگر فلسفه و فیزیك دوره تحصیلات ابتدایی را در روستاهای سوارآباد و چقاسیاه از توابع شازند گذرانده و پس از پایان دوران متوسطه در اراك، تحصیلات در رشته فیزیك را در اصفهان و شیراز و تحصیلات در فلسفه را در تهران به پایان رسانده است.

كتاب را «نشر فردا» در اصفهان چاپ و منتشر كرده است. ساجده سلیمی : موسی اكرمی، نویسنده و پژوهشگر فلسفه و فیزیك دوره تحصیلات ابتدایی را در روستاهای سوارآباد و چقاسیاه از توابع شازند گذرانده و پس از پایان دوران متوسطه در اراك، تحصیلات در رشته فیزیك را در اصفهان و شیراز و تحصیلات در فلسفه را در تهران به پایان رسانده است. او در این كتاب به تفصیل درباره عشق و نگاه فلاسفه و عرفا سخن گفته است.

همین بهانهای شد تا به سراغ او بروم و درباره نگاه فلاسفه و عارفان به عشق با او صحبت كنم. 30- به مؤمنان بگو چشمهاى خود را (از نگاه به نامحرمان) فرو گيرند، و فروج خود را حفظ كنند، اين براى آنها پاكيزهتر است، خداوند از آنچه انجام مىدهيد آگاه است. زنان را در پرده حجاب نگاهشان دار تا نامحرمان را ننگرند؛ زیرا که سختگیری در پوشش، عامل سلامت و استواری آنهاست. لزوما نه، زیرا متفکران زیادی هستند که اثر آنها، برای مثال، درباره منطق و دستور زبان، بخشی از فلسفه اسلامی است، با آنکه هیچ ارتباط مستقیمی با دین در آثار آنها وجود ندارد.

در فصل اول، بر عشق به عنوان روایتی که پیش از هر اثر دیگر در «ضیافت» افلاطون آشکار شده است، تمرکز شده است. موسی اكرمی بسیار گشادهرو است و میتواند سنگینترین مباحث فلسفی را به سادهترین زبان تشریح كند. واضح است افلاطون و ارسطو نمی توانسته اند تصور پدیده ای به نام سینما را در سر بپرورانند اما هر دو درباره هنر، نمایش و مفهوم میمه سیس بسیار نوشتند. «زنان خانهدار ناامید» این تبعیت و انقیاد را نمایش میدهد، در حالی که تقلید و همرنگی کرداری خاصی را نیز که با بازآفرینی تجربۀ عشق در متن نمایش در ارتباط است، آشکار میسازد.

فقط مساله این است که متفکران نباید دچار آن خطراتی که گفتیم بشوند بلکه فلسفه باید در متن درگیریها قرار بگیرد و بزرگی یابد و تعهد خود را نشان دهد تا برای عموم جالب توجه شود. به نظر میرسد برای آنکه مسائل فلسفه علم دارای یک چارچوب منطقی و منظمی باشد لازم است تا«دیدگاه روششناسی تحقیقاتی»متفکرین اسلامی را که در علوم مختلف از آن استفاده نمودهاند، به کار گیریم.یکی از متفکرین و محققین معاصر در خصوص این روش چنین مینویسد:سر لوحه این متدلوژی تحقیقاتی همین دو بخشی علم به تصور و تصدیق است که در بدایت هر دانش اسلامی باید این دو گونگی به صورت اصل موضوعی با یک روش تعلیماتی پذیرفته شده، مسلم فرض شود، تا یک پژوهنده بتواند کار پژوهشگری خود را آغاز کند و به ترتیب معینی به انجام برساند.

رعایت برخی مصالح اجتماعى، زن یا مرد را مقید میکند که در معاشرتهای اجتماعی روش خاصى داشته باشند، اما این بهمعنای زندانى کردن یا بردگى نیست و نمیتوان آن را منافى حیثیت انسانى و اصل آزادى فرد دانست. رک. نجفی، 1365: ج29، صص8-5) این پیمان و قرارداد افزون بر اینکه از استحکام خاص برخوردار است، «میثاقاً غلیظاً» (نساء، 21) دارای یک ارزش و منزلت الهی و خدایی ویژه میباشد و در سطح دیگر قراردادهای اجتماعی قرار نمیگیرد تا صرفاً از قواعد عمومی آن قراردادها پیروی کند.

اکنون در پی آسیبهای جدی که متوجه اعتقادات، باورها و ارزشها شده، بایسته است که تلاشی عمیق، همه جانبه و عقلانی برای احیای باورها و ارزشهای الهی و استحکام بخشیدن به پایههای آن باورها و ارزشها صورت پذیرد. بدیهی است وقتی اجازه دادیم هر کاری آزاد باشد، آزار جنسی، مزاحمت ها و تجاوز به عنف هم افزایش پیدا می کند، جامعه ای که علیه شرم و حیا اعلام جنگ کرده، دشمن زنان است. افزایش تولیدات موجب پیدایش گروهى به نام تجّار و بازرگانان مى شود تا با شهرهاى دیگر ارتباط برقرار کنند و کالا صادر نمایند; چنان که در داخل شهر، بازار براى مبادله کالاهاى مردم پدید مى آید.

فلسفه با اندیشه بازی میکند؛ مفاهیم را، افکار را اختراع میکند و پدید میآورد. بلکه نوعی شیدایی و شیفتگی به اندیشه است. به اهمیت او در عالم امروز توجه کنید که از مصر گرفته تا اندونزی و مالزی حکومت غزالی است! متأسفانه پس از قرون طلایی شکوفایی علوم اسلامی، پیشرفت علوم در جوامع اسلامی یا بسیار کند شد و یا اساساً متوقف شد. اعراف / 22)؛ آن گاه که (آدم و حوا) از آن شجره ممنوعه چشیدند، پوشش خود را از دست دادند (عورتشان آشکار گردید) و به سرعت، با برگ درختان بهشتی خود را پوشاندند.در تورات چنین آمده که: حضرت آدم(علیه السلام) پس از یک توقف کوتاه در بهشت، که نصف روز از روزهای آخرت بود، به کوه «نوذ» در کشور هند، و حوّا به جدّه فرود آمد.

فیلسوفان اسلامی پس از بیان برهانی در این باب، به آیات و روایات استناد کردند. هورک هایمر، آدورنو و از اعضای مکتب فرانکفورت بودند که در امریکا به طرح ایده های خود پرداخته و با استقبال فیلسوفان امریکایی مواجه شدند. حکیمی، محمدرضا، مکتب تفکیک، قم، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۷۵ش. 9.صالحعلیشاه گنابادی رساله صالحیه، نشر صالح بی تا. اكرمی اما در اثر جدید خود با عنوان «شأن هستیشناختی عشق و آفرینش انسان در فلسفه و عرفان، از افلاطون تا صدرالمتالهین» به موضوع عشق و نقش آن در آفرینش انسان از دیدگاه فلسفی و عرفانی برجستهترین فیلسوفان و عارفان مطرح در سنت اسلامی پرداخته است.

در حالی که ممکن است میان شلی و نیچه مشترکات چندانی به نظر نرسد، همنواییهای شگفتانگیزی در طرز گفتار آنها در باب عشق وجود دارد. قاعدهسازی ایریگارای همراه با فیلم «اورلاندو»، اثر سالی پاتر مورد بررسی قرار گرفته است و ما را به کشف بازنماییهای متفاوت اختلاف جنسی در آثار ایریگارای و پاتر و نیز مقایسۀ «اورلاندو» و رابطۀ عشقی شلمردین با عشق به عنوان رابطۀ مستقیم از نظر ایریگارای توانا میسازد. اخلاق عاشقانۀ امانوئل لویناس به صورت اجمالی همراه با مطالعۀ متن فیلم «هیروشیما، عشق من» مارگریت دوراس در فصل چهارم مطرح شده است. فصل هفتم به اثر رولان بارت برمیگردد و خلاصۀ نظریههای او دربارۀ تفسیر متن ـ آراء او در باب اسطوره و رمز ـ به عنوان پایهای برای فهم اندیشههای او در مورد «سخن عاشق» بیان شده است.

ثانیا، باید گفت رهبرى تمام ابعاد وجودى انسان و تغییر آن به عهده دین است(چرا که دین تعبیرى از تمام وجود انسان است).پس نیازمند آن است تا براى انجام این وظیفه به تعقل و فلسفه روى بیاورد و اصول و تفاسیر مبنایى را براى انجام این تعبیر و حل مسائل و معضلات فلسفى آدمى فراهم آورد.بر این اساس، عقلگرایى اقتضاى خود دین بوده و بر آمده از متن دیانت است.

دیدگاهتان را بنویسید