انواع خاک؛ آشنایی با طبقه بندی، بافت و خواص خاک ها – آرال شیمی

در طبقه بندی های بافت خاک ، ابتدا نام گروه اصلی و بعد نام گروه فرعی به صورت صفت ذکر می شود. طبقه بندی خاک به روش متحد یا USGS در ابتدا توسط کاسگرند (۱۹۴۸) توسعه داده شد و به عنوان سیستم طبقه بندی فرودگاه ها شناخته شد. در جریان سفر حجت الاسلام و المسلمین رئیسی، رئیس جمهوری به استان گیلان مساله تصرف سواحل و لزوم آزادسازی آن مورد تاکید مجمع نمایندگان استان قرار گرفت و رئیس جمهور نیز دستور ویژهای را برای آزادی سازی سواحل تصرف شده خزر صادر کرد. رئیس جمهور بر حفظ ملاحظات زیست محیطی در این تالاب تاکید کرد و توسعه طبیعتگردی را راهکاری موثر برای حفظ طبیعت و توسعه گردشگری دانست و گفت: طبیعتگردی بدون ایجاد تاسیسات و با حفظ زیست بوم میانکاله و مشارکت مردم میتواند به حفظ و توسعه گردشگری این منطقه اضافه کند. هنگامی که رطوبت به خاک رس اضافه می شود، می توان از آن یک کاسه سفال یا آجر ساختمانی درست کرد. تمام سازههای عمرانی از قبیل ساختمان، پل، سد، آزادراه، تونل، دیوار حایل، برج و کانال، بر روی زمین یا درون آن ساخته میشوند. خاک، از اهمیت بالایی برای پروژههای عمرانی و ژئوتکنیکی برخوردار است؛ چراکه این ماده در توسعه و ساخت سازههای مختلفی نظیر آزادراه، فرودگاه، فونداسیون، تونل، دیوار حایل، خاکریز، سد، پل، کانالها و ساختمان مورد استفاده قرار میگیرد.

خاک، مادهای است که از ذرات جامد، آب و هوا تشکیل میشود. این نمودار، درصد وزنی ذرات کوچکتر از یک اندازه خاص را نمایش میدهد. D60: قطری که ابعاد ۶۰ درصد از ذرات الکشده از آن کوچکتر است. بررسی وجود این ترکیبات در خاکها از اهمیت بالایی در کنترل کیفیت آن برخوردار است. یکی دیگر از ویژگیهای شیمیایی مهم خاک، میزان خاصیت اسیدی یا بازی بودن ترکیبات یا PH آن است. با توقف انبساط یا انقباض خاک و از هم گسیختن پیوند بین ذرات، منحنی تنش-کرنش تغییر سطح میدهد. «مهندسی ژئوتکنیک» (Geotechnical Engineering): از گرایشهای مهندسی عمران است که با استفاده از مکانیک خاک، رفتار خاکها را برای حل و طراحی مسائل مرتبط با سازههای ژئوتکنیکی مورد ارزیابی قرار میدهد. D10: قطری که ابعاد ۱۰ درصد از ذرات الکشده از آن کوچکتر است. دانهبندی ذرات کوچکتر از 0.05 میلیمتر با استفاده از الک امکانپذیر نیست؛ چراکه در این حالت، به الکهایی با حفرههای بسیار کوچک نیاز خواهد بود. D30: قطری که ابعاد ۱۰ درصد از ذرات الکشده از آن کوچکتر است. دانهبندی خاک، به عنوان یکی از معیارهای انتخاب ماده پرکننده برای خاکریز کنار جاده یا سدهای خاکریزی (خاکی یا سنگریزهای) مورد استفاده قرار میگیرد.

ترکیب شیمیایی، یکی دیگر از معیارهای تشخیص انواع مختلف خاکها و خواص فیزیکی آنها است. «دانهبندی گسسته» (Gap Graded): حداقل یکی از ابعاد درون خاک وجود ندارد. به عنوان مثال، اگر رنگ خاکی سبز یا زرد بود، احتمال وجود اکسیدهای آهن در آن بالا است. در دستهبندی کلی، خاکهای درشتدانه با عنوان شن و خاکهای ریزدانه با عنوان ماسه شناخته میشود. مبنای این طبقهبندیها، بافت خاک و نسبت ذرات ریزدانه موجود در آن است. سیستم طبقه بندی خاک یونیفاید یا USGS بر اساس اندازه ذرات خاک و خصوصیات پلاستیکی خاک تعریف شده است. ضریب یکنواختی، معیاری است که برای اندازهگیری یکنواختی ابعاد ذرات خاکها مورد استفاده قرار میگیرد. منحنی دانهبندی، یک ابزار گرافیکی برای نمایش توزیع ابعاد ذرات درون خاکها است. در منحنی دانهبندی، نقاطی وجود دارند که برای نمایش ویژگیهای کیفی دانهبندی به صورت کمی مورد استفاده قرار میگیرند. خاک حتی در دوران ماقبل تاریخ نیز به عنوان مصالح ساختمانی مورد استفاد قرار میگرفت.

وقتی به این کشتی نگاه میکردم، اولین چیزی که به ذهنم رسید این بود که هیچ چیز ماندگار نیست و حتی کشتی باعظمت پرتغالی هم تبدیل به چند تکه آهن زنگ زده میشود. خاردم مصری هم جزو خزندگان بزرگی است که در جزیره زندگی میکند و اگر نظر غیرتخصصی و خیالپردازانه مرا بخواهید، از نسل دایناسورها و حتی اژدهایان خیالی باقی مانده است! از قدیمیترین اقوامی که در این جزیره ساکن بودند میتوان از سیکانرها نام برد. در بخشهای بعدی، به معرفی کمیتهای دانهبندی و انواع طبقهبندیهای خاکها خواهیم پرداخت. طبقهبندیهای دیگری نیز برای تشخیص انواع خاکها وجود دارد. در صورت بالا بودن میزان مونتموریونیت، وجود رطوبت باعث تورم قابل توجه رس خواهد شد. با سفر به جزیره هنگام، در هر گوشهای از آن داستانی از یک دوره تاریخی را میبینید. چنانچه آب کافی در اختیار باشد، انواع مختلف گیاهان زراعی از قبیل پنبه، چغندرقند، چغندر گاوی، گندم، سبزی و غیره در این نوع خاک به عمل می آید. 50% این نوع خاکها را ذرات سلیت تشکیل داده است که دارای قطری بین 0.05 تا 0.002 میلیمتر میباشند و بر حسب اینکه ناخالصی مثل ماسه، رس و غیره بهمراه دارند به نام خاکهای سیلتی ماسهای و یا سیلتی رسی معروفند.

دیدگاهتان را بنویسید